Delosgaia

Strath Naver

  • John o'Groats naar Muir of Ord

  • De volgende morgen is het weer nog steeds uitstekend, alleen boven de bergen van Schotland is het zwaar bewolkt en we gaan juist die kant op. Vanuit John O’Groats gaan we eerst richting Duncansby Head, dit is de vuurtoren op het meest noordoostelijke punt van het vaste land van Schotland. Het uitzicht hiervandaan is schitterend. Vanaf Duncansby Head vertrekken we richting Bettyhill, dit stuk rijden we snel. Vanaf Betty Hill gaan we richting het zuiden, naar het centrum van de Highlands door het dal van Strath Naver. Door dit dal loopt de River Naver, deze ontspringt in Loch Naver.
    In dit dal kwamen we op diverse plaatsen borden met uitleg over dorpen en bezienswaardigheden tegen. Het blijkt dat in dit dal in de 19 de eeuw een menselijk drama heeft plaatsgevonden, namelijk de Sutherlands Clearance. Het dal van de Naver is zeer vruchtbaar en al 6000 jaar voor het begin van de jaartelling woonde er mensen in. Er zijn aanwijzigen dat in de laatste Ijstijd al mensen in Noord Schotland aan de rand van het ijsveld hebben rondgetrokken. We weten zeker dat dit gebied in het Mesolithicum bewoond is geweest, dat is 9000 – 5000 voor heden. De stijl van leven was jagers en verzamelaars, dit had weinig impact op het land omdat de groepen klein waren en wijd verspreid leefden. Deze mensen zijn later vervangen of opgegaan in de Kelten. Rond 800 na Christus is het gehele gebied onder controle van de Vikingen gekomen, de bevolking is Gaelic blijven praten met invloeden van het oud-Noors. In de 14 eeuw is het gebied door de Schotse koning toegewezen aan de Mackays clan. De Gaelic naam Strathnaver is ook uit deze tijd afkomstig.

  • Duncansby Head

    Duncansby Head

  • Strath Naver

  • In de 18de eeuw is het gebied in het bezit gekomen van het Earldom of Sutherland. Elizabeth, Countess of Sutherland erfde in 1766 het gebied en op gegroeid in Edinbugh, Londen en Parijs was ze er meer geïnteresseerd in hoe ze haar bezit in winst kon omzetten dan om te zorgen dat de bevolking hun traditionele manier van leven in stand kon houden.
    Aan het eind van de 18de eeuw en begin 19de eeuw was er oorlog na oorlog in Europa en er was een groot tekort een wol en vlees. Elizabeth besloot dat haar gehele bezit omgezet moet worden naar grootschalige schapenhouderijen en daarbij vond ze dat de plaatselijke bevolking maar moest wijken naar de kuststroken. In 15 jaar tijd is het dal van de Naver op vaak gewelddadige wijze ontdaan van de lokale bevolking. Dit stond niet op zichzelf, tussen 1790 en 1870 is alle grond geschikt voor schapenhouderijen in the Highlands en op the Islands omgezet naar deze vorm van landgebruik. Hierbij moest de lokale bevolking, 100% Gaelic wijken. De eigenaren van deze schapenhouderijen waren zo goed als allemaal zuidelijke Schotten of Engelsen die de oorspronkelijke Gaelic bevolking heel lang als iets minderwaardigs hebben beschouwd. Bij deze uitzetting is er heel weinig weerstand geboden, wat begrijpelijk is als de mannen uit deze streek allemaal op het vaste land de belangen van de Koning verdedigden.
    Hierna begrepen we beter waarom er zo weinig dorpen zijn in de Northern Highlands en de Islands, deze zijn allemaal verwoest in the Clearance. Het enige wat nog aan de dorpen in the Strathnaver herinnerd zijn de informatieborden, van de huizen is niets meer over dan wat losse rotsblokken.

  • River Naver

    River Naver in Strath Naver

  • Loch Naver

  • Hierna begrepen we beter waarom er zo weinig dorpen zijn in de Northern Highlands en de Islands, deze zijn allemaal verwoest in the Clearance. Het enige wat nog aan de dorpen in the Strathnaver herinnerd zijn de informatieborden, van de huizen is niets meer over dan wat losse rotsblokken.
    Aan het eind van Loch Naver zijn we over de toppen van de Northern Highlands heen naar het zuiden gegaan, het weer was hier redelijk goed, geen regen en soms wat zonneschijn. Dit maakte het eenvoudig om een goed beeld te krijgen van het bron gebied van de gletsjers van Schotland. Op het hoogste punt van de route hebben we gestopt om te eten. Daarna was het dalen waarbij de weg door productie bossen heen loopt. Bij Lairgs kwamen we weer terug in de gecultiveerde wereld van de Northen Highlands. Hier zijn we richting de Shin Falls gereden, dit is een plaats waar het mogelijk is om zalm te zien op hun tocht naar de paaigronden. We hebben er diverse gezien bij hun pogingen om de waterval te bedwingen en ook weer mitches. Niet veel maar ze waren er wel. Via Donar Bridge, Ardross Forrest en Dingwall zijn we naar Muid of Ord gereden en hebben daar een B&B gevonden. De volgende dag willen we vanuit Inverness langs Loch Ness gaan rijden.

  • Loch Naver

    Loch Naver met op de voorgrond de ruines van één van de vele dorpen aan de Loch.